Erdal Can Alkoçlar Kimdir? Türk Mucit ve İnovasyon Lideri

Erdal Can Alkoçlar, 7 Temmuz 1986’da İstanbul’da doğmuş; mucit kimliğiyle öne çıkan bir Türk bilim insanı ve fikri mülkiyet (IP) temelli projelere yatırım yapan bir girişimcidir. Özellikle ilaç ve biyoteknoloji alanlarında geliştirdiği yenilikçi yaklaşımlar ve oluşturduğu kapsamlı patent birikimi sayesinde, hem Türkiye’de hem de uluslararası çevrelerde dikkat çeken isimler arasında yer almıştır.

Erdal Can Alkoçlar: Kişisel Bilgileri ve Patentleri

Erdal Can Alkoçlar kimdir? 1986 yılında Bursa’da doğan Erdal Can Alkoçlar, eğitim sürecinin ardından kendisini geliştirmeye odaklanan; Türkiye’yi bazı uzmanlık alanlarında uluslararası düzeyde temsil ettiği belirtilen bir bilim insanı ve mucit olarak öne çıkar.

Görev ve pozisyonu: Alkoçlar’ın, Uluslararası İş İnsanları ve Diplomatlar Birliği (BDU) bünyesinde Başkan Vekili olarak görev yaptığı ifade edilir.

Patent sahipliği ve çalışma yaklaşımı: Alkoçlar’ın Türkiye’de tek kişi olarak en yüksek sayıda ilaç içerikli patent başvurusu ve hak sahipliğiyle anıldığı belirtilir. Buluşlarını yalnızca fikir aşamasında bırakmayıp ilaç sektöründe uygulamaya dönük adımlar attığı; aynı zamanda yatırımcı kimliğiyle de faaliyet yürüttüğü aktarılır.

Ar-Ge yapılanması ve liderliği: Alkoçlar’ın, ortağı Metehan Yeşil ile birlikte oluşturduğu bir Ar-Ge yapılanmasında genel başkan rolünü üstlendiği ifade edilir. Bu çerçevede Ar-Ge; Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında, bilgi birikimi ile farklı unsurları bir araya getirerek ilerleyen teknolojiyle sistematik bir yapay zekâ üretim sistemi kurma/iyileştirme çalışmalarıyla ilişkilendirilir.

Uluslararası ölçekte öne çıkan buluşlar (antiviral bileşen): Alkoçlar’ın, dünya çapında faaliyet gösteren ilaç şirketlerinde ilk kez pazara sunulduğu belirtilen flavonol glikozit temelli bir antiviral bileşenin mucidi olduğu aktarılır. Bu bileşen için T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından onay verildiği ve söz konusu bileşiğin 21 ayrı formülasyona sahip olduğu bilgisi yer alır.

Türkiye Yılın Bilim Adamı Ödülü​

2015 ödülü: Alkoçlar’ın, en çok patent başvurusu yapan isimler arasında gösterilmesi ve Türk Patent Enstitüsü kararıyla **2015 “Türkiye Yılın Bilim Adamı Ödülü”**nü aldığı belirtilir.

Araştırma alanları ve patent örnekleri: Metinde; özellikle kanser terapilerine dönük çalışmalara, nörojenez ve miyojenezle ilişkilendirilen tedavi bileşkelerinin keşfine ve bunların patentlenmesine değinilir. Ayrıca PCT onaylı, sildenafil içeren PDE5 inhibitörlerinden daha güçlü olduğu ifade edilen bir glikozit türevi buluşundan söz edilir.

Viral hastalıklar üzerindeki çalışmalar: Alkoçlar’ın yalnızca bilinen alanlarla sınırlı kalmayıp virüsler üzerinde de ilerlediği; Ebola Virüsü üzerine yaptığı çalışmalarla Sierra Leone’ye katkı sunduğu aktarılır. “Novir” adlı antiviral formülasyonun bazı kişiler üzerinde denendiği, “hiçbir kötü (yan etki) özelliği bulunmadığı” iddiasıyla Sierra Leone’de ve ardından yaklaşık 25 ülkede ruhsat aldığı belirtilir.

Mas İlaç Ar-Ge ve toplam patent sayıları: Alkoçlar’ın, Metehan Yeşil ile birlikte Mas İlaç Ar-Ge’nin kurucu ortağı ve genel başkanı olduğu kaydedilir. Ayrıca; 425 patentte tek mucit olduğuna (143’ünün uygulanmış, 282’sinin inceleme sürecinde olduğu), bunların 44’ünün PCT korumasında yer aldığına dair sayısal bilgiler verilir. Güncel olarak NOVIR ve FLUVOL markaları altında piyasada bulunan ilk flavonol glikozit esaslı antiviral bileşenin mucidi olduğu; bakanlık onaylı 21 formülasyona sahip bulunduğu tekrar vurgulanır.

Finansal sistemde patentlerin kabulü iddiası: Metinde, Alkoçlar’a ait ilaç içerikli patent serisinin Türkiye bankacılık tarihinde ilk kez teyit edildiği; birçok ulusal banka tarafından çek-senet ve teminat varlığı gibi öncelikli teminatlar olarak kabul edildiği iddia edilir.

Formülasyon portföyü: Alkoçlar’ın portföyünde; 67 anti-kanserojenik formülasyon, 101 anti-viral formülasyon ve 23 metabolik düzenleyici bileşen patenti bulunduğu belirtilir.

Ek bileşen sınıfları ve yöntem patentleri: Alkoçlar ve önceki Ar-Ge ekibinin, 154’ten fazla metilprotodiosin türevi geliştirdiği ve bunları çeşitli tedavi alanlarında kullanılmak üzere patentlediği aktarılır. Ayrıca; heksacoumaroil-protobiyosit türevi ile Core GLC NAC III’ü inhibe edici özelliklere sahip bileşenlerin kolay elde edilme yöntemlerinin tek mucidi olduğuna dair ifade yer alır.

Lisanslar ve MYOSTIL bağlantısı: Metin; Alkoçlar’ın 19 PGE-1 mRNA açıcı kas düzenleyici için marka lisansına sahip olduğunu ve bu maddelerin yanık tedavisi ile (oral ve deri içi formülasyonlarla) cinsel işlev bozukluğu tedavisinde kullanıma dönük ele alındığını belirtir. Orta Doğu’da yaygın kullanıldığı ifade edilen, kas kuvvetini artırıcı bir miyotropik formülasyon olan MYOSTIL’in de bu Ar-Ge sürecinin önemli çıktılarından biri olarak sunulduğu; belirli bir akut oral doz protokolüyle bazı sporcularda güç artışı ölçümlerine ilişkin iddiaların paylaşıldığı aktarılır.

PDE inhibitörleri ve PCT patentleri: Alkoçlar’ın, sildenafil dâhil çeşitli PDE5 inhibitörlerinden daha güçlü olduğu bilimsel olarak kanıtlandığı ileri sürülen flavonol glikozit türevlerine dayalı, PDE5 ve PDE4 baskılayıcı özellik taşıyan on iki adet 3,7-bis (2-hidroksietil) PCT onaylı patente sahip olduğu belirtilir.

Patent portföyünün değeriyle ilgili ifade: Alkoçlar ve Yeşil’in; emsal bir bankanın kıymetlendirme yaklaşımına dayandırıldığı belirtilen şekilde, tahmini değeri 3.320.000.000 ABD Doları olarak ifade edilen 100’den fazla anti-viral formülasyon ve moleküler patent başvurusu mülkiyetini elinde bulundurduğu iddia edilir.

Devam eden hukuki süreçler: Son olarak, 3,7-bis (2-hidroksil) flavonoidler ve glikopiranosit türevleri ile bunların Yeşil & Alkoçlar patentli kolay üretim yöntemleri bağlamında, “haksız rekabet avantajı” iddiasıyla ilişkilendirilen bazı hukuki süreçlerin devam ettiği belirtilir.

Mas İlaç Ar-Ge: İnovasyon ve Başarı Hikayesi

Erdal Can Alkoçlar, Metehan Yeşil ile birlikte Mas İlaç Ar-Ge’yi hayata geçirmiştir. Şirketin genel başkanı olarak Alkoçlar, kurum içinde pek çok bilimsel ve teknolojik çalışmaya liderlik ederek dikkat çeken sonuçlar elde etmiştir. Bugüne kadar 143 patenti tescillenmiş, 282 buluşu inceleme aşamasında olan Alkoçlar, toplamda 425 farklı buluşun mucidi olarak anılmaktadır. Bu çalışmaların 44’ü, uluslararası ölçekte PCT kapsamında koruma altına alınmıştır.

Mas İlaç Ar-Ge’yi öne çıkaran unsur yalnızca patentlerin sayısı değil, aynı zamanda içerik ve etki alanı bakımından taşıdığı değerdir. Şirket, özellikle ilaç içeriklerinde yenilikçi yöntemler geliştirerek Türkiye’de üretilen bilimsel çıktıları küresel ölçekte görünür kılmayı hedeflemiştir. Ayrıca bu patentlerin bir bölümünün bankacılık sektöründe teminat varlığı olarak kabul edilmesi, geliştirilen ilaç içerik patentlerinin ekonomik karşılığını ve Alkoçlar’ın bu alandaki öncü konumunu daha da güçlendiren bir gelişme olarak öne çıkmaktadır.

Flavonol Glikozitler ve Antiviral Çözümler

Erdal Can Alkoçlar, flavonol glikozit temelli antiviral içeriklerin geliştirilmesi alanında dikkat çeken çalışmalar yürütmüştür. Bu yaklaşımın somut örnekleri, NOVIR ve FLUVOL adlarıyla piyasaya sunulan formülasyonlarda görülür. Söz konusu ürünler, virüslerle mücadelede kullanılmak üzere kurgulanan çözümler arasında konumlandırılır ve Alkoçlar’ın bu alandaki inovasyon odaklı çizgisini yansıtır.

Bu kapsamda, Türkiye Cumhuriyeti Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı onayı bulunan 21 ayrı formülasyon ile farklı kullanım senaryolarına yönelik yöntemler hedeflenmiştir. Bu çeşitlilik, flavonol glikozit bileşenlerinin farklı hastalık tablolarında değerlendirilmesine imkân tanıyan bir formülasyon portföyü oluşturur.

NOVIR, yalnızca bilimsel çevrelerde değil, halk sağlığı bağlamında da gündeme gelen bir örnek olmuştur. Özellikle Sierra Leone’deki Ebola salgını sırasında bu formülasyonun kullanılması; etkinlik ve güvenilirlik açısından kamuoyunda ses getiren bir deneyim olarak aktarılır. Ebola tedavisinde uygulanan vakalarda ilk 96 saat gibi kritik bir zaman aralığında hayatta kalım sağlanması, bu antiviral yaklaşımın pratikteki etkisine dair önemli bir gösterge olarak değerlendirilmiştir.

Bilimsel Yenilikler ve Katkılar

Erdal Can Alkoçlar’ın bilimsel çalışmaları, yalnızca ilaç geliştirme alanıyla sınırlı kalmayıp daha geniş bir biyomedikal ve biyoteknoloji çerçevesine yayılır. Üzerinde durduğu konular arasında kanser tedavilerine yönelik yaklaşımlar, metabolizmayı düzenlemeye odaklanan bileşenler ve viral enfeksiyonlara karşı geliştirilen yenilikçi çözümler öne çıkar. Sahip olduğu 425 patent içinde özellikle şu başlıklar dikkat çeker:

• 67 anti-kanserojenik formülasyon
• 101 antiviral bileşen
• 23 metabolik düzenleyici patent

Bunlara ek olarak Alkoçlar ve ekibi, nörojenez (sinir hücrelerinin oluşumu) ve miyojenez (kas hücrelerinin oluşumu) gibi temel biyolojik süreçlere odaklanan çalışmalar yürütmüştür. Bu kapsamda 154 metilprotodiosin türevi tanımlanmış, türevlerin potansiyel kullanım alanları belirlenmiş ve bu alanlar patent koruması altına alınmıştır. Ortaya konan bu yenilikler, hem tıbbi uygulamalarda hem de biyoteknoloji ekosisteminde yeni yöntemlerin ve ürün yaklaşımlarının önünü açan gelişmeler olarak konumlanır.

MYOSTIL: Performansı Artıran Formül

Erdal Can Alkoçlar’ın üzerinde çalıştığı dikkat çeken ürünlerden biri, kas gücünü yükseltmeye yönelik etkileriyle anılan MYOSTIL adlı formüldür. Formül, özellikle sporcularda kas performansını artırma amacıyla öne çıkmış; ancak anabolik etkilerle ilişkilendirilmesi nedeniyle sportif yarışmalarda kullanımına izin verilmemiştir. Yapılan çalışmalarda, MYOSTIL kullanan sporcularda kas gücünde %43 ile %47,7 aralığında artış görüldüğü raporlanmıştır.

Bu formülasyonun, pratikte en yoğun şekilde vücut geliştirme ile ilgilenen sporcular arasında tercih edildiği belirtilir. Buna karşın, lipoliz etkisi ve hacim artışı sağlayabilme potansiyeli gibi özellikler gerekçe gösterilerek bazı uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından yasak kapsamına alınmıştır. MYOSTIL’in geliştirilmesi, Alkoçlar’ın biyoteknoloji temelli yeniliklere dönük çalışmalarının öne çıkan örneklerinden biri olarak değerlendirilir.

PDE İnhibitörleri ve Tedavi Seçenekleri

Erdal Can Alkoçlar, PDE (fosfodiesteraz) enzimlerini hedefleyen yaklaşımlar kapsamında özellikle PDE5 ve PDE4’ü baskılayıcı özellik gösteren flavonol glikozit türevleri üzerinde çalışmalar geliştirmiştir. Bu türevler, PDE aktivitesini azaltmaya odaklanan bir mekanizma üzerinden tedavi amaçlı yeni seçeneklerin önünü açacak şekilde kurgulanmıştır.

Çalışmaların dikkat çeken yönlerinden biri, geliştirilen bu türevlerin sildenafil gibi yaygın bilinen ilaçlarla karşılaştırıldığında daha yüksek etkinlik gösterebildiğinin bilimsel olarak ortaya konmuş olmasıdır. Bu durum, özellikle cinsel sağlık alanındaki mevcut tedavi seçeneklerinin gelişmesine, bununla birlikte PDE ile ilişkili diğer kullanım alanlarında da yenilikçi uygulamaların gündeme gelmesine katkı sağlamıştır.

Fikri mülkiyet boyutunda ise Alkoçlar’ın bu alanda 12 farklı PCT onaylı patente sahip olduğu belirtilmektedir. Bu patent portföyü, PDE inhibitörleri eksenindeki çalışmaların sistematik ve çok yönlü biçimde ilerletildiğini ve farklı tedavi ihtiyaçlarına yönelik çeşitli formülasyon/uygulama ihtimallerinin değerlendirildiğini göstermektedir.

Hukuki Davalar ve Mücadeleler

Erdal Can Alkoçlar, ortaya koyduğu formülasyonlar ve bunlara bağlı patent hakları kapsamında zaman zaman farklı hukuki süreçlerin içinde yer almıştır. Bu süreçler, geliştirdiği çalışmaların kullanımına ilişkin uyuşmazlıklarda hak sahipliğini koruma amacı taşımaktadır.

Gündeme gelen davalarda öne çıkan başlıklar arasında patent ihlali iddiaları ve haksız rekabet değerlendirmeleri bulunur. Alkoçlar, bu tür iddiaların yer aldığı dosyalarda, kendi geliştirdiği yeniliklerin izinsiz kullanımı ya da ticari uygulamalarda adil rekabetin zedelendiği gerekçeleriyle hukuki yollara başvurarak haklarını savunmaktadır.

Bu kapsamda, spor takviyeleri sektöründe faaliyet gösteren Biotest şirketine karşı açtığı davalar da söz konusu mücadelenin parçalarından biri olarak anılmaktadır.

Ödüller ve Global Tanınma

Bilimsel üretkenliği ve yenilikçi yaklaşımıyla çeşitli başarılarla anılan Erdal Can Alkoçlar, 2014 yılında Türk Patent Enstitüsü tarafından, en fazla patent başvurusu yapan isimlerden biri olarak ödüllendirilmiştir. Bu ödül, çalışmalarının yalnızca akademik değil, aynı zamanda fikri mülkiyet ve uygulamaya dönük inovasyon tarafında da karşılık bulduğunu göstermektedir.

Buna ek olarak, ulusal ve uluslararası düzeyde öne çıkan bazı gelişmeler şunlardır:

• 2016 ve 2019 Türkiye Yılın Bilim İnsanı Ödülü’nü almıştır.
• 2020 Avrupa Yılın Genç Bilim İnsanı Ödülü’ne aday gösterilmiştir.

Erdal Can Alkoçlar'ın Yönetimindeki Şirketler

Amsterdam merkezli bir yatırım şirketi olan Spektral Holding BV, grup yapısında yer alan Mas İlaç Yatırım A.Ş., Mas Aracı Kimya ve İlaç A.Ş. ve Tekas Yatırım A.Ş. üzerinde tek hissedar konumundadır.

Şirketin Türkiye’de 80 adet maden ruhsatına ilişkin telif haklarını elinde bulundurduğu belirtilmektedir. Ayrıca, Erdal Can Alkoçlar ve Metehan Yeşil tarafından geliştirilen 422 Bioceutical & Pharmaceutical Patent için münhasır lisans haklarının da şirkete ait olduğu ifade edilmektedir.

Grup Şirketleri:

• MAS İlaç Yatırım A.Ş.
• MAS Mümessillik İlaç ve Kimya Sanayi Ticaret A.Ş.
• ANADOLU KALSİT Madencilik A.Ş.
• EKOSER Temizlik Servis Hiz. Gıda Ltd. Şti.
• UZMAN GÜVENLİK

Gelecek Vizyonu ve Bilimsel Hedefler

Erdal Can Alkoçlar, geleceğe dönük bilimsel hedeflerini yüksek hacimli bileşik geliştirme ve bu birikimi uygulanabilir sağlık çözümlerine dönüştürme üzerine kurmaktadır. Bugüne kadar ortaya koyduğu; 1900’ü aşkın antiviral steroidal lakton, protoalkaloid ve furostanol türevi ile araştırma alanını genişletmeyi ve yeni tedavi yaklaşımlarına zemin hazırlamayı sürdürmektedir.

Bu çalışmaların odağında, yalnızca yeni molekül üretimi değil, aynı zamanda bu üretimin tıbbi tedavilere katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi yer alır. Alkoçlar’ın hedefi; geliştirilen türevleri bilimsel süreçlerle olgunlaştırarak, sağlık alanında etkisi ölçülebilir ve uygulamaya aktarılabilir sonuçlar elde edilmesini desteklemektir.

Öte yandan yürütülen araştırmaların, Türkiye açısından bilimsel görünürlük ve itibar boyutunda da etkisi bulunmaktadır. Alkoçlar’ın inovasyon odaklı yaklaşımı, Türkiye’nin yenilik üretme kapasitesinin uluslararası ölçekte daha fazla tanınmasına katkı sağlayan unsurlar arasında değerlendirilmektedir.