Eyüp Sabri Tuncer Kimdir? Eyüp Sabri Tuncer Nereli?
Eyüp Sabri Tuncer’in hayatı: Saraybosna’dan Ankara’ya uzanan yolculuk, mağazadan kolonya üretimine geçiş ve yerli formüllü markanın doğuşu.
Eyüp Sabri Tuncer Hakkında Bilgi
Eyüp Sabri Tuncer, Türkiye’de kolonya kültürüyle özdeşleşen markanın kurucusu ve kolonyalarının yaratıcısı olarak bilinir.
Doğumu ve ailesi
1898 yılında Saraybosna’da dünyaya geldi. Muharrem ve Mehmet Tuncer isimli iki kardeşi bulunuyordu. Henüz küçük yaşlardayken babası Süleyman Bey’i kaybetti.
Göç ve çalışma hayatına başlangıç
Tuncer, 10 yaşındayken (1908) ailesiyle birlikte Saraybosna’dan Bursa’nın İnegöl ilçesine göç etti. İnegöl’de çırak olarak girdiği iş yerinde ticaretin temellerini öğrendi. 1916’da İnegöl bedesteninde küçük bir dükkân kiralayarak manifaturacılığa yöneldi; ancak Bursa’nın işgali üzerine orduya katıldı.
Kurtuluş Savaşı ve madalya
Gönüllü olarak katıldığı Türk Kurtuluş Savaşı sırasında yaralandı. Daha sonra 1926 tarihli İstiklal Madalyası Kanunu kapsamında kendisine İstiklal Gazisi Madalyası verildi.
Soyadıyla ilgili bilgi
Soyadı aslında “Tunçer” olmakla birlikte, nüfus kayıtlarında yapılan bir yazım hatası nedeniyle “Tuncer” şeklinde kaldı.
Ankara’ya yerleşmesi ve ilk mağazası
Bir süre seyyar tuhafiyecilik yaptıktan sonra, Cumhuriyet’in ilanından sonra 1923’te Ankara’ya yerleşti. İnegöl’deki mülkünü satarak elde ettiği parayla 1927’de Ankara’da bir dükkân satın aldı ve “bonmarşe” olarak tarif edilen perakende satış mağazasını açtı. İlk mağazanın adresi Anafartalar Caddesi, Sakarya Apartmanı No: 50C olarak belirtilir. Bu iş yerinde giyim ürünlerinden süs eşyasına, oyuncaktan kozmetik malzemelerine kadar pek çok ürün satıyordu.
Kolonya üretimine geçişi ve markalaşma süreci
Mağazasını tanıtmak için alışveriş yapan müşterilere esans ve kolonya vermeye başladı. Kolonyanın ayrıca ilgi görmesi üzerine bu alana yöneldi ve kendi formüllerini kullanarak üretime geçti. Böylece, kendi formülünü kullanan ilk Türk kolonya markalarından biri haline geldi. Yurt dışından getirilen esanslarla 1933 yılında kolonya imalatı ve satışını başlattı.
Pazarlama yöntemi: broşür ve kupon uygulamaları
1930’lu yılların zor pazar şartlarında, mağazada satılan ürünlerin fiyatlarının net olduğunu vurgulamak amacıyla ürün kataloğu işlevi de gören broşürler hazırladı. Kolonyayı daha geniş kitlelere tanıtmak için broşürleri posta kutularına ve kapılara bırakacak şekilde dağıttı. Katalogda yer alan bedelsiz kolonya kuponu sayesinde müşteriler, mağazaya gelerek 12–13 çeşit kolonyadan istediklerini ücretsiz aldı. Bu uygulama, satın alma şartı aranmaksızın yapıldığı için kolonya tüketim alışkanlığının yayılmasına katkı sağladı; zamanla kolonyaya olan talep, mağazadaki diğer ürünlerin önüne geçti.
II. Dünya Savaşı döneminde yaşanan zorluklar
Kolonya, Eyüp Sabri Tuncer’i benzerlerinden ayıran güçlü bir ürün konumundaydı. Ancak II. Dünya Savaşı yıllarında döviz sıkıntısı nedeniyle yurt dışından getirilen esanslara sınırlamalar getirildi. Kolonyanın temel hammaddelerinin özel izinlere bağlandığı bu dönemde Tuncer de mağazasının önemli çekim unsurundan geçici olarak uzak kaldı.
1940’lar: konfeksiyona yöneliş ve yangın
Bu koşullar altında işletme, 1940’lar boyunca konfeksiyon ürünlerine ağırlık verdi; aile üyeleri de üretime destek oldu. Ticaret kayıtlarında Tuncer’in; tuhafiyeci, parfümeri, şapkacı ve konfeksiyoncu gibi unvanlarla anıldığı belirtilir. Adresin kapı numarası zaman içinde değişse de Anafartalar Caddesi’ndeki konumunu korudu; bazı kaynaklarda aynı yer Çocuksarayı Caddesi veya Adliye Caddesi olarak da geçer. 1940’lardan 1950’lere uzanan dönemde özellikle ısmarlama gömlek ve pijamalar ilgi gördü. 1942’de yaşanan yangının yaraları da ailenin çabası ve bu ürünlere olan talep sayesinde sarılabildi.
Şirketleşme ve limon kolonyası formülü
1961’de şirket yapısı oğullar tarafından yeniden düzenlenerek “Eyüp Sabri Tuncer ve Oğulları Kollektif Şirketi” haline getirildi ve üretim faaliyetleri hız kazandı. 1967’de çalışmalar sonuç verdi; kendi limon kolonyası formülünü geliştirerek üretime geçti. Bu gelişme, markayı Türkiye’de hammaddelerden yola çıkarak kendi formülünü geliştiren öncü kolonya markaları arasına taşıdı.
1970’ler: üretim alanının büyümesi ve anonim şirkete geçiş
1970’lerde kolonyaya olan talep arttıkça daha büyük bir üretim alanına ihtiyaç doğdu. 1970 yılında Ankara Ulus’ta Işıklar Caddesi’ndeki bir bina üretim merkezi haline getirildi. Tuncer, yalnızca kendi süreçlerini büyütmekle kalmayıp çevresini destekleyen bir anlayışla yerli esans üretiminin gelişimine de katkı sunmaya başladı; narenciye kabuk yağları, lavanta çiçeği ve kekik gibi kokulu hammaddeler artık Türkiye’de üretilebilir hale geldi. 1972’de işi tamamen devralan oğlu Sabahattin Tuncer ile birlikte, çok ortaklı ve halka açık bir yapıya dönüşme hedefi doğrultusunda şirket aynı yıl anonim şirkete çevrildi.
Aile ve yönetim devri
Eyüp Sabri Tuncer evliydi ve iki oğlu vardı. Oğullarından biri Sabahattin Tuncer (d.1923-ö.2016) olarak kaydedilir. 1994’te Sabahattin Tuncer’in oğlu Engin Tuncer (d.1964) yönetimi devraldı. Eyüp Sabri Tuncer, 1961 yılında işi oğlu Sabahattin Tuncer’e devretmişti.
Son yıllar, büyüme ve vefatı
1980’li yıllarda farklı esansların da eklenmesiyle kolonya üretimi artışını sürdürdü. 1994’te yönetim Engin Tuncer’e geçti. 1995’e gelindiğinde Ankara Lalahan’da 7000 m² alan üzerine, bilgisayar tabanlı üretim yapabilen ve yüksek kapasiteli modern bir fabrika kuruldu. Eyüp Sabri Tuncer, 1980 yılında 82 yaşında Ankara’da hayatını kaybetti.