Haldun Dormen Neden Tabutla Gömüldü? Selanik Göçmenlerinde Tabutla Defin Geleneği ve Nedenleri

Türk tiyatrosunun duayen ismi Haldun Dormen’in vefatı, sanat dünyasını ve sevenlerini yasa boğdu. 21 Ocak 2026 tarihinde 97 yaşında hayata gözlerini yuman usta sanatçı, 25 Ocak'ta Teşvikiye Camii’nde düzenlenen törenle son yolculuğuna uğurlandı. Cenaze töreninde Dormen’in naaşının tabutla birlikte toprağa verilmesi, kamuoyunda ve sosyal medyada bu uygulamanın nedenine dair araştırmaları beraberinde getirdi. Bu durumun arkasında hem ailevi bir vasiyet hem de köklü bir kültürel gelenek yatıyor.

Haldun Dormen’in Cenaze Süreci ve Tabutla Defin Detayı

Haldun Dormen’in naaşı, Teşvikiye Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından Edirnekapı Mezarlığı’ndaki aile kabristanına götürüldü. Defin sırasında naaşın tabuttan çıkarılmadan doğrudan mezara indirilmesi, Türkiye’de genellikle alışık olunan "kefenle defin" uygulamasından farklı olduğu için dikkat çekti.

Yetkililer ve aile yakınlarından edinilen bilgilere göre, bu uygulama Dormen ailesinin uzun yıllardır sürdürdüğü bir gelenektir. Haldun Dormen’in babası Sait Ömer Bey ve diğer aile büyüklerinin de benzer şekilde defnedildiği bilinmektedir. Bu seçim, usta sanatçının hem aile geleneğine bağlılığının bir sonucu hem de şahsi bir vasiyet olarak değerlendirilmektedir.

Selanik Göçmenlerinde Tabutla Defin Geleneği Nedir?

Haldun Dormen’in ailesi, Osmanlı döneminin en önemli kültür merkezlerinden biri olan Selanik kökenlidir. Selanik göçmenleri (mübadiller) arasında tabutla gömülme uygulaması, azımsanmayacak bir sıklıkla görülmektedir. Bu geleneğin temelinde yatan birkaç ana unsur bulunmaktadır:

1. Kültürel Miras: Balkanlar'da ve özellikle Selanik gibi kozmopolit şehirlerde yaşayan Müslüman nüfus, Avrupa’daki defin kültüründen ve şehirleşme kurallarından etkilenmiştir.

2. Hijyen ve Şehir Kültürü: 19. yüzyılın sonlarında Selanik’te modern belediyecilik ve sağlık kuralları gereği, salgın hastalık riskini azaltmak ve defin işlemlerini daha sistematik hale getirmek amacıyla tabutla defin teşvik edilmiştir. Bu durum, zamanla bir "kentli geleneği" halini almıştır.

3. Saygı Göstergesi: Bazı köklü aileler, naaşın toprakla doğrudan temasını engellemeyi ve bedenin korunmasını, cenazeye gösterilen son bir saygı nişanesi olarak kabul etmişlerdir.

İslamiyet’te Tabutla Defin Caiz Midir?

Diyanet İşleri Başkanlığı ve İslam hukukçularının bu konudaki görüşleri nettir. İslam dininde asıl olan naaşın kefenlenerek doğrudan toprağa verilmesidir. Ancak bazı durumlarda tabutla defin işlemine de izin verilmektedir:

• Zaruret Hali: Toprağın çok gevşek olması, su çekmesi veya naaşın bozulma riskinin yüksek olması gibi durumlarda tabutla defin yapılmasında bir sakınca görülmez.

• Genel Hüküm: Şartlar uygunsa kefenle gömmek "sünnet", tabutla gömmek ise "mekruh" (hoş görülmeyen) kabul edilir. Ancak bu durum haram (yasak) değildir. Selanik ve Rumeli göçmenleri arasında, vasiyet üzerine veya toprağın durumuna göre tabutla defin işlemi, dini kuralların esnetilebildiği kültürel bir uygulama olarak süregelmektedir.

Haldun Dormen’in Aile Kökleri ve Geleneğin Devamı

Haldun Dormen, bir röportajında Selanikli köklerine ve ailesinin modern vizyonuna her zaman gururla değinmiştir. Dormen ailesi, Cumhuriyet döneminin ilk yıllarından itibaren Türkiye’nin modernleşme sürecinde aktif rol oynamış, ancak Balkanlar'dan getirdikleri kültürel dokuyu da muhafaza etmiştir. Tabutla defin, bu ailevi ve bölgesel mirasın sembolik bir parçası olarak usta sanatçının son yolculuğunda da uygulanmıştır.

Kaynak: 90min Haber Merkezi