İran'da Yaşanan Enflasyonun Sebebi ABD mi? Scott Bessent'ten Kur Krizi Açıklaması

İran ekonomisinde son dönemde kaydedilen yüksek enflasyon ve döviz krizi, uluslararası kamuoyunun en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in Senato'da yaptığı açıklamalar, İran'daki ekonomik çalkantının arkasındaki dinamikleri ve ABD'nin bu süreçteki rolünü resmi düzeyde ortaya koydu. İşte İran’daki kur krizinin nedenleri ve ABD’den gelen kritik açıklamaların detayları.

İran’daki Enflasyonun Arkasında ABD Stratejisi mi Var?

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’da yaşanan ekonomik istikrarsızlığın ve yüksek enflasyonun, ABD tarafından uygulanan stratejik hamlelerin bir sonucu olduğunu ifade etti. Bessent’e göre, ABD’nin bölgeye yönelik ekonomi politikaları doğrultusunda İran piyasasında bilinçli bir "dolar kıtlığı" oluşturuldu.

Bu durum, İran Merkez Bankası’nın piyasadaki likidite ihtiyacını karşılamak amacıyla kontrolsüz bir şekilde para basmasına neden oldu. Sonuç olarak, yerel para biriminin değer kaybetmesiyle birlikte enflasyon rakamları hızla yükseldi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in Açıklamaları

Senato Bankacılık Komitesi’nde konuşan Scott Bessent, İran üzerindeki ekonomik baskının sonuçlarını değerlendirdi. Bessent, İranlı liderlerin ülke dışına yoğun bir şekilde para transferi yapmaya başladığını iddia etti. Bu durumu "farelerin gemiyi terk etmesi" benzetmesiyle tanımlayan Hazine Bakanı, mevcut durumun İran yönetimi için kritik bir aşamaya işaret ettiğini vurguladı.

İran’daki Kur Krizinin Temel Nedenleri Nelerdir?

Scott Bessent’in analizlerine göre İran ekonomisindeki kur krizinin temelinde şu faktörler yer alıyor:

• Dolar Kıtlığı: ABD’nin uyguladığı kısıtlamalar sonucu ülkeye döviz girişinin minimize edilmesi.

• Para Basımı: Döviz açığını ve bütçe açıklarını kapatmak isteyen Merkez Bankası’nın aşırı miktarda para arzı yaratması.

• Bankacılık Sistemindeki Çöküş: Para biriminin serbest düşüşe geçmesiyle bankaların finansal dengelerinin bozulması.

• Enflasyon Patlaması: Satın alma gücünün erimesi ve ürün fiyatlarının kontrol edilemez seviyelere ulaşması.

Ekonomik Baskı Bilinçli Bir Politika mı?

Hazine Bakanı Bessent, bu sürecin tesadüfi olmadığını, aksine İran üzerinde oluşturulan ekonomik baskının planlı ve bilinçli bir politikanın parçası olduğunu dile getirdi. Uygulanan bu stratejinin temel amacı, ekonomik enstrümanlar aracılığıyla yönetim üzerinde baskı oluşturmak olarak tanımlandı.

İran’daki Gösteriler ve İnsani Bilanço

Ekonomik krizin sosyal yansımaları olarak 28 Aralık 2025 tarihinde başlayan protestolar, ülke genelinde ciddi bir insani bilançoya yol açtı. ABD merkezli insan hakları kuruluşu HRANA’nın verilerine göre, olaylarda 6 bin 872 kişi hayatını kaybetti. İran resmi makamları ise ölü sayısını 3 bin 117 olarak açıkladı. Kayıtlara geçen can kayıplarının hem sivil vatandaşları hem de güvenlik güçlerini kapsadığı belirtiliyor.

Kaynak: 90min Haber Merkezi