Leyla Zana kimdir? Leyla Zana kaç yaşında, nereli? Leyla Zana hayatı ve biyografisi

Leyla Zana’nın siyasi yaşamı, TBMM’deki yemin tartışmaları, dokunulmazlığının kaldırılması, hapis süreci ve milletvekilliği dönemleri.

 0
Leyla Zana kimdir? Leyla Zana kaç yaşında, nereli? Leyla Zana hayatı ve biyografisi
Leyla Zana

Leyla Zana Hakkında Bilgi

Leyla Zana, 3 Mayıs 1961 tarihinde Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde dünyaya gelmiştir. Babası Fahrettin Dağlı, annesi Hediye Dağlıdır. Lise mezunu olan Zana’nın mesleği milletvekilliği olarak bilinmektedir; Boğa burcudur.

1982-1989 yılları arasında İnsan Hakları Derneği’nde görev yapmıştır. Ayrıca Paris ve Cenevre tarafından Onursal Vatandaş unvanına layık görülmüştür. Uluslararası alanda çeşitli ödüllerle anılmış; 1995 Sakharov Ödülü, Avrupa Parlamentosu’nda Zookde ile anılan ödül, 1994 Rafto Ödülü, 1995 Bruno Kreisky Preis, Aachener Friedenspreis, Roma Onursal Ödülleri ve Roma Fahri Vatandaşlığı ile Paris Şehri Altın Madalyası bu kapsamda sayılan ödüller ve unvanlar arasındadır.

Özel yaşamında, 1975 yılında henüz 14 yaşındayken, kendisinden 21 yaş büyük olan; halasının oğlu ve Diyarbakır Belediye Başkanı Mehdi Zana ile evlendirilmiştir. Bu evlilikten Ronay Zana adlı bir oğlu ve Ruken Zana adlı bir kızı olmuştur. 12 Eylül döneminde eşi tutuklanınca; Diyarbakır, Aydın, Afyon ve Akşehir cezaevlerine yıllarca gidip gelmiş, okuma yazmayı da bu süreçte öğrenmiştir.

Siyasi kariyerinde önemli bir dönemeç, 6 Kasım 1991 seçimleridir. Bu seçimlerde 19. Dönem TBMM’de Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) adına Diyarbakır Milletvekili seçilmiş; 20.10.1991 - 20.06.1994 tarihleri arasında milletvekilliği yapmıştır. 19. Yasama Dönemi yemin töreninde, yeşil-kırmızı-sarı renklerin bulunduğu bir bantla kürsüye çıkmış; yemine Türkçe başlayıp Kürtçe şu cümleyle bitirdiği için salonda tepkiyle karşılaşmıştır: "Bu yemini Türk ve Kürt halklarının kardeşliği adına ediyorum". Sonrasında yeniden yemin etmek zorunda kalmıştır.

2 Mart 1994 tarihinde ABD’de yaptığı bir konuşma gerekçe gösterilerek, TBMM Genel Kurulu’ndaki oylama sonucunda; Orhan Doğan, Hatip Dicle, Ahmet Türk, Sırrı Sakık ve Mahmut Alınak ile birlikte dokunulmazlığı kaldırılmıştır. Bir gün sonra diğer milletvekilleriyle birlikte gözaltına alınmış; 17 Mart 1994’te Hatip Dicle, Selim Sadak ve Orhan Doğan ile birlikte tutuklanmıştır. Yargılama sürecinin sonunda 8 Aralık 1994 tarihinde “yasadışı örgüt üyeliği” suçlamasıyla 15 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır.

Cezaevinde bulunduğu yıllarda, uluslararası barış kuruluşları ve insan hakları örgütlerinin ilgisiyle karşılaşmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararıyla yeniden yargılanmış, ancak karar değişmemiştir. Buna karşın 8 Haziran 2004’teAnkara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi’nden tahliye edilmiştir.

Daha sonraki dönemde, 12 Haziran 2011 genel seçimlerinde 24. Dönem TBMM’de Bağımsız Diyarbakır milletvekili seçilmiştir. 7 Haziran 2015 seçimlerinde 25. Dönem TBMM’ye HDP’den Ağrı milletvekili olarak girmiş, 1 Kasım 2015 seçimlerinde ise 26. Dönem için yine HDP Ağrı milletvekili adayı olmuş ve seçilmiştir.

26. dönem yemin sürecinde, metin dışına çıkarak Kürtçe konuşması nedeniyle yemininin geçerli sayılmadığı belirtilmiş; Meclis’i yöneten Deniz Baykal, yeminin geçersiz olduğunu ifade ederek yeniden yemin etmesi gerektiğini söylemiş, ancak Zana tekrar kürsüye çıkmamıştır. Yetkililer; yemin edilmediği takdirde yasama çalışmalarına katılamayacağı, Genel Kurul’da konuşamayacağı, oy kullanamayacağı ve yasa teklifi veremeyeceği; buna karşın milletvekili maaşını alabileceği ve sosyal haklardan yararlanabileceği yönünde açıklamalarda bulunmuştur.

Zana, yemin öncesinde “Onurlu ve kalıcı bir barış umuduyla” anlamına gelen Kürtçe bir ifade kullanmış; yemin bitiminde ise "Büyük Türk milleti" yerine "Büyük Türkiye milleti" sözlerini tercih etmiştir.

Son olarak, 1 Ekim 2016 - 30 Nisan 2017 arasında 212 birleşime katılmadığı gerekçesiyle, TBMM İçtüzüğü uyarınca yapılan oylamada 11 Ocak 2018 tarihinde milletvekilliğinin düşürüldüğü belirtilmiştir. Böylece Zana, 1994’te üyesi olduğu DEP’in kapatılmasından 24 yıl sonra, ikinci kez Meclis’ten çıkarılmıştır.

Leyla Zana Hakkında Yapılan Sorgulamalar

Sık aranan ifadeler arasında şunlar yer alır: Leyla Zana yaşıyor mu?, Leyla Zana biyografi, Leyla Zana hayatı, Leyla Zana özgeçmişi, Leyla Zana hakkında, Leyla Zana doğum yeri, Leyla Zana fotoğraf, Leyla Zana video, Leyla Zana resim, Leyla Zana kimdir?, Leyla Zana kaç yaşında?, Leyla Zana nereli, Leyla Zana memleketi, Leyla Zana albümleri.

Emrah Yosun Emrah Tosun, 90min.tr bünyesinde futbol ve spor dünyasına dair güncel gelişmeleri takip eden, analiz eden ve okuyuculara tarafsız, güvenilir içerikler sunan deneyimli bir haber yazarı ve editörüdür. Özellikle Süper Lig, Avrupa futbolu ve transfer haberleri konularında uzmanlaşan Tosun, sporseverlere hızlı ve doğru bilgi akışı sağlama misyonuyla çalışmalarını sürdürmektedir.