Manukyan kimdir, ne iş yapar? Manukyan'ın kocası kimdir? Manukyan'ın kaç evi var?

Matild Manukyan: Genel Hayatı ve Başarıları

Kimdir? Temel bilgiler
Matild Manukyan, Türkiye’de özellikle İstanbul Karaköy’deki genelevlerin işletmeciliği üzerinden tanınan, uzun süre vergi rekortmenleri arasında yer almış Ermeni kökenli bir iş kadınıdır.

• Doğum tarihi: 29 Nisan 1914
• Doğum yeri: Paris, Fransa
• Ölüm tarihi: 17 Şubat 2001
• Ölüm yeri: İstanbul
• Burcu: Boğa

Aile kökeni ve çocukluk yılları
Paris’te aristokrat bir ailede, dört kardeşin en küçüğü olarak dünyaya geldi; üç ağabeyi vardı. Gerçek adı Eveline Matild Chah Muradyan olarak anılır. Babası Ermeni tenor Armenak Chah Muradyan, annesi ise İsviçreli balerin Salle Marguerite’tir. Ailenin 1878–1913 arasında Muş’ta yaşadığı, 1913’te dönemin koşulları nedeniyle Fransa’ya göç ettiği aktarılır. Daha sonra İstanbul’a gelen Manukyan, eğitimini Balat Ermeni Okulu’nda sürdürdü.

Eğitim ve çalışma hayatına geçiş
İstanbul’daki özel Fransız lisesi Notre Dame de Sion’dan mezun olduktan sonra iş yaşamına terzilikle başladı. Bu dönemde sosyete terziliğini öğrenmek üzere İstanbul’un bilinen terzilerinden Luciya’nın yanında çıraklık yaptı; ardından Maksud Efendi’nin atölyesinde kalfa olarak çalıştı. Böylece genç yaşta, mesleki beceriye dayalı bir iş disiplinine sahip oldu.

Evlilikler ve ailesi
İlk eşi Aram Çilingir Bey ile bir baloda tanıştı; evlendi ancak evliliğin uzun sürmediği belirtilir. 2. Dünya Savaşı yıllarında hem eşini hem de servetini kaybettiği ifade edilir. Bu evlilikten 1940’ta Kerope Çilingir adlı bir oğlu oldu. Oğlu Kerope Çilingir’in ABD’de yaşadığı ve 5 Ağustos 2020’de, 80 yaşında iç kanama nedeniyle hayatını kaybettiği bilgisi yer alır.
Ayrıca mirasçılarının iddiasına göre, Fransız arşivlerinde Manukyan’ın 5 Temmuz 1937’de Dropier Gabriel ile evlendiği, bu evliliğin 11 yıl sürdüğü ve 19 Temmuz 1948’de boşanmayla bittiği; bu birliktelikten çocuğu olmadığı yazılır.

Karaköy’deki mülkler ve işletmecilik süreci
Manukyan’a babasından Karaköy’de bazı binaların miras kaldığı; bu binaların kiraya verildiği ve genelev olarak işletildiği anlatılır. Birikmiş kira borcunu ödeyemeyen bir “mama”nın önerisiyle işe ortak olduğu; zamanla elindeki işletme sayısının arttığı belirtilir. 1963’te sayı 14’e ulaşır. Daha sonra Karaköy Zürafa Sokak (Çıkmaz Sokak) üzerindeki 42 evin 37’sinin Manukyan’a geçtiği aktarılır.

Finansal büyüme: gayrimenkul yatırımları ve vergi rekortmenliği
Elde ettiği gelirleri büyük ölçüde gayrimenkule yönlendirdiği, bu sayede varlığını büyüttüğü vurgulanır. Üst üste vergi rekortmeni olarak anıldığı, devlet yöneticilerinden övgü aldığı, başarı plaketleri ile ödüllendirildiği ve Devlet Üstün Hizmet Madalyası ile onurlandırıldığı ifade edilir. Dönemin Başbakanı Süleyman Demirel’in, Manukyan ile tokalaşmaktan kaçınması nedeniyle ödülün başka bir devlet görevlisi tarafından verildiği bilgisi de yer alır.

Eleştirilere verdiği yanıt
Altı yıl üst üste “En Çok Vergi Ödeyen Kadın Mükellef” olduğu belirtilen Manukyan’ın, hakkında yapılan eleştirilere şu sözlerle karşılık verdiği aktarılır:
"Çalmıyorum, çırpmıyorum, sattığım kadınların vergisini son kuruşuna kadar ödüyorum. Demek ki namuslu vatandaşım"

İş düzeni ve yaşam tarzı
Çalışmalarını Şişli’deki bir yazıhane ve muhasebe bürosundan takip ettiği belirtilir. İkamet ettiği yerin ise Tarlabaşı Bulvarı üzerindeki, antika ve değerli eşyalarla döşeli “saray yavrusu” olarak nitelenen bir daire olduğu yazılır. Ayrıca genelev hasılatını toplamak için geceleri düzenli biçimde Zürafa Sokak’a geldiği; Bankalar Caddesi tarafındaki kapıyı kullandığı; kendisine ait özel bir ofis gibi kullanılan 17 numaralı evdeki odada paraları teslim aldığı ve bunları büyük, döküm çelik bir kasada muhafaza ettiği anlatılır.

Mal varlığına dair aktarılanlar
Tereke kaydına dayandırılarak; İstanbul, Yalova, Antalya, Girne ve farklı şehirlerde çok sayıda taşınmazı bulunduğu; apartman daireleri, iş hanları, oteller, villalar, arsalar ve farklı araçların (Rolls Royce, BMW, Mercedes) yanı sıra bankalarda TL ve döviz hesaplarının olduğu belirtilir. Ayrıca ardında çok sayıda daire, dükkân, han, yazlık, ticari taksi plakası, genelev, bina, fabrika, tekne ve bir otel bıraktığı da aktarılır.

1995’teki saldırı ve son dönem
1995’te meydana gelen ve resmi kurumlarca farklı biçimlerde tanımlanan (İstanbul Emniyeti’nin “doğalgaz patlaması”, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin “bombalı saldırı” dediği) bir olayda ağır yaralandığı belirtilir. Bu olayda özel şoförü Necati Akçay ve yakın koruması Mehmet Urhan’ın hayatını kaybettiği; Manukyan’ın aylarca hastanede kaldığı, ciddi yanıklar yaşadığı, kırıklar nedeniyle çok sayıda ameliyat geçirdiği ve olayın aydınlatılamadığı ifade edilir.

Vefatı ve cenazesi
Manukyan’ın 17 Şubat 2001’de İstanbul’da kalp krizi nedeniyle 87 yaşında hayatını kaybettiği; 21 Şubat 2001’de Beyoğlu Üçhoran Kilisesi’ndeki törenin ardından Şişli Ermeni Mezarlığı’na defnedildiği bilgisi verilir.

Hayır işleri ve bağışları
Son yıllarında hayır faaliyetlerine yöneldiği; kimsesizlere destek olduğu ve yoksul öğrencileri okuttuğunun söylendiği aktarılır. Çeşitli vakıflara apartman daireleri bağışladığı; ancak cemaatinin kilisesinin bağışlarını kabul etmediği, Antalya’da bir cami yaptırma önerisinin de reddedildiği belirtilir. Ayrıca İstanbul Sarıyer Ferahevler’de değerli bir araziyi Sarıyer Belediyesi’ne hibe ettiği; Sarıyer Kaymakamlığı ve çeşitli kamu birimlerinin bulunduğu Hükümet Konağı binasının bu arazi üzerine inşa edildiği ifade edilir.

Kayıtlarda geçen mal varlığı listesi
Metinde “Matild Manukyan’ın mal varlığı” başlığı altında şu kalemler sıralanır:

• Antalya, Alanya ve Balıkesir’de 5’er yıldızlı 5 otel
• Kıbrıs’ta 5 yıldızlı otel
• İstanbul’da 2 fabrika
• Kınalı Ada ve Büyük Ada’da 2 köşk
• İstanbul’da 500 daire, 70 iş hanı
• Yalova’da yüzlerce daire ve arsa
• Muğla, Kocaeli, Erzurum ve Adana’da onlarca bina ve arsa
• Fransa’daki bir bankada 150 milyon Euro
• 220 ticari taksi
• Toplam 486 taşınmaz, banka hesapları, hisseler ve dövizler