Nuri Conker kimdir? Atatürk'ün silah arkadaşı Nuri Conker kimdir?

Nuri Conker Hakkında Bilgiler

Kimdir?
Mehmet Nuri Conker, kamuoyunda bilinen adıyla Nuri Conker, 29 Eylül 1882’de Selanik (Yunanistan)’da dünyaya geldi. Annesi Zehra Hanımdır. 11 Ocak 1937’de Ankara’da yaşamını yitirdi; ölüm nedeni kalp krizi olarak kaydedilmiştir. Conker’in burcu Terazidir. Mesleki kimliği ise asker ve siyasetçi olarak öne çıkar.

Atatürk ile yakınlığı ve “Conker” soyadı
Nuri Conker, Mustafa Kemal Atatürk’ün hem çocukluk çevresinden tanıdığı hem de uzun yıllar boyunca farklı dönemlerde birlikte görev yaptığı en yakın isimlerden biridir. Selanik’te mahalleden başlayan arkadaşlıkları; Askerî Rüştiye, Manastır İdadisi, İstanbul Harbiye Mektebi ve Harp Akademisi sürecinde okul arkadaşlığıyla devam etmiştir. Atatürk’ün, annesinin vefatından sonra kaybına en çok üzüldüğü kişilerden birinin Conker olduğu belirtilir. Ayrıca Atatürk, Conkbayırı Muharebesi’nde gösterdiği cesaret ve hizmetleri nedeniyle ona “Conker” soyadını bizzat vermiştir. Conker, Atatürk’e adıyla “Kemal” diyerek hitap edebildiği ifade edilen tek kişidir.

Eğitim ve askerî kariyerinin dönüm noktaları
Conker, 1902’de Harbiye’yi; 1905’te ise Harp Akademisi’ni bitirdi. 13 Haziran 1920’de Millî Mücadele’ye katılmak üzere Ankara’ya geldi. Bu süreçte kendisine önce TBMM tarafından basın ve istihbarat müdürlüğü görevi verildi; ardından 17 Haziran 1920’de Ankara Vali Vekilliği ile Ankara Bölge Komutanlığı görevlerini üstlendi. 16 Eylül 1920’de 41. Tümen Komutanlığı’na atandı ve aynı dönemde Adana Valiliği görevi de kendisine verildi. Bu cephede Fransız kuvvetleriyle çatışmalara katıldı. 1921 yılının Mart ayında ise özel bir görev kapsamında bazı satın alma işleri için Almanya’ya gönderildi.

Birlikte görev aldığı cepheler ve dönemler
Nuri Conker’in askerî ve siyasî hayatında Atatürk ile yolları pek çok kez kesişti. Birlikte; Selanik’te Üçüncü Ordu’da, Hareket Ordusu’nda, Arnavutluk harekâtında, Afrika’da Trablusgarp ve Bingazi muharebelerinde, Çanakkale’de Anafartalar ve Conkbayırı muharebelerinde, Doğu’da Muş cephesinde, İstiklâl Harbi’nde ve inkılâplar döneminde birlikte çalıştıkları aktarılır.

Siyaset hayatı ve görevlendirmeler
4 Temmuz 1927’de askerlik mesleğinden kendi isteğiyle emekli oldu. Emeklilik sonrasında siyasette aktif rol aldı: 1925–1927 yılları arasında Kütahya Milletvekili, 1932–1935 yılları arasında ise Gaziantep Milletvekili olarak görev yaptı ve bu dönemde TBMM başkan vekilliği yürüttü. 1930’da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurucuları arasında yer aldı; partide Genel Sekreter olarak da görev yaptı.

Eserleri ve hakkında yazılanlar
Almanca bilen Nuri Conker, “Zabit ve Komutan” adlı bir kitap kaleme aldı. Gazeteci Yaşar Gürsoy ise Conker’i konu alan “Atatürk ve Can Yoldaşı Nuri Conker” isimli bir eser yazmıştır.

Aile bağı
Conker’in, Jön Türklerin öne çıkan isimlerinden; Teşkilat-ı Mahsusa’nın ikinci adamı olarak anılan Süleyman Askeri’nin kız kardeşiyle evli olduğu belirtilir.