Tomris Giritlioğlu kimdir? Tomris Giritlioğlu neden öldü?

Tomris Giritlioğlu Hakkında

Tomris Giritlioğlu (Arcak); yönetmen, senarist, yapımcı ve proje tasarımcısı kimliğiyle Türk sinema ve televizyonunda iz bırakmış isimlerdendir. 1955 yılında, babasının görev yaptığı Konya’nın Kadınhanı ilçesinde dünyaya geldi. Babası Antakyalı yargıç Ali Arcak (aynı zamanda şair), annesi ise Adanalı Sakine (Günaydın) Hanım’dır. Ailesinin kökeni Antakya’ya dayanır. Dedesi Ahmet Arcak’ın, Türkiye’de ve özel olarak Antakya’da ilk nakliyeciler arasında anıldığı belirtilir. Başar adında bir erkek kardeşi vardır.

Eğitim hayatına Ceyhan’daki Sakarya İlkokulu’nda başladı; ilkokul üçüncü sınıfa kadar burada okudu. Babasının Ankara’ya tayiniyle TED Ankara Koleji’ne geçti ve ortaokuldan itibaren eğitimini burada sürdürdü. Üniversitede Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi; ikinci sınıftan itibaren felsefeden ek dersler alarak eğitimini tamamladı. Öğrencilik yıllarında bir yaz tatilinde Londra’ya gitti; burada izlediği Andrey Tarkovski’nin "İvan'ın Günlüğü" filmi, yönetmen olma fikrini netleştirmesinde etkili oldu.

Mezuniyetin ardından 1977’de TRT sınavına girerek kuruma katıldı ve iki yıl çevirmen olarak çalıştı. 1979’da açılan ilk yönetmenlik sınavıyla birlikte profesyonel anlamda sinema serüveni başladı. Bu dönemde "Tabletten kasete" ve "Beyoğlu." adlı belgeselleri çekti; her iki çalışma da yurt dışında ödül aldı. 1988’de TRT’nin drama bölümüne geçti. 1989’da ise ilk filmi **"Kanto'dan Tango'ya"**yı gerçekleştirdi.

Giritlioğlu’nun geniş kitlelerce en çok bilinen sinema çalışmalarından biri olan "Salkım Hanımın Taneleri", 1999’da Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde "En İyi Film" ödülüne değer görüldü. 2002’de TRT’den emekli oldu ve özel televizyonlarda dizi projelerine yöneldi. Aynı film, festivallerde gördüğü ilginin yanı sıra varlık vergisi, azınlık sorunu ve Aşkale Sürgünü gibi temaları ele almasıyla öne çıkar; başrollerde Hülya Avşar, Kamran Usluer, Zuhal Olcay, Uğur Polat, Güven Kıraç, Zafer Algöz ve Derya Alabora yer alır.

Kariyeri boyunca pek çok oyuncunun sahnede ve ekranda görünürlük kazanmasında payı olduğu da vurgulanır. Bu isimler arasında Tuba Büyüküstün, Beren Saat, Bülent İnal, Nejat İşler, Ahu Türkpençe, Özgü Namal, Begüm Birgören, Berk Hakman, Onur Saylak, Cansel Elçin, Selma Ergeç, Günay Karacaoğlu, Gerçek Sağlar, Nik Xhelilaj ve Melisa Aslı Pamuk sayılır.

Proje geliştirme tarafında "Kurşun Yarası" erken dönem örneklerindendir. 2000’li yıllarda tarih ve siyaset eksenli ilgisini televizyon yapımlarına da taşıdı; "Çemberimde Gül Oya" ile yeni kuşağa 1970’lerin toplumsal iklimini hatırlatan bir anlatı kurdu. 2005’te "Ihlamurlar Altında", 2006’da ise "Hatırla Sevgili" gibi yapımlarla yakın tarihin siyasal kırılmalarını dramatik bir çerçevede ekrana taşımayı sürdürdü.

2008’de yönetmenliğini yaptığı Güz Sancısı, 1950’lerin zorlayıcı atmosferinde yaşanan bir aşkı ve karşısındaki engelleri konu alır; filmde Murat Yıldırım, Beren Saat, Okan Yalabık ve Belçim Bilgin başroldedir. Yapımcı kimliğiyle televizyon projelerinde de öne çıktı: 2005 yapımı Aşka Sürgün, töre ve kan davası nedeniyle evlenmeye zorlanan Zilan ile Hazar’ın zamanla aşka evrilen evliliğini anlatır; başrollerde Beren Saat ve Mahsun Kırmızıgül bulunur. Yapımcılığını üstlendiği bir diğer dizi Asi ise, geçmişin intikam duygusuyla çocukluğunun geçtiği topraklara dönen Demir’in beklenmedik olaylarla yüzleşmesini işler; başrollerde Tuba Büyüküstün, Murat Yıldırım ve Çetin Tekindor yer alır. 2012’de Kayıp Şehir dizisinde proje tasarımı görevini üstlendi; yapım İstanbul’un arka sokaklarındaki yoksulluk, şiddet ve aşk temalarını işler ve oyuncu kadrosunda Gökçe Bahadır, İlker Kaleli, Nik Xhelilaj ve Uğur Polat bulunur.

Özel hayatında, 1977’de dönemin TRT Haber Dairesi Müdürü Aycan Giritlioğlu ile evlendi; 1999’da boşandı. Ilgaz Giritlioğlu (d.1980) adlı bir oğlu vardır. Boşanmasının ardından 12 yıl süren bir birliktelik yaşadığı ifade edilir. 2010’da akciğer kanserine yakalandı; iki yıllık tedavi sürecinin ardından iyileşti. 5 Mart 2024’te SİYAD (Sinema Yazarları Derneği) kapsamında düzenlenen 56. Türkiye Sineması Ödülleri’nde kendisine onur ödülü verildi. Bir süredir kanser tedavisi gördüğü belirtilen Tomris Giritlioğlu, 23 Eylül 2024’te 69 yaşında İstanbul’da hayatını kaybetti.

Yönetmenliğini Üstlendiği Film Projeleri

Yönettiği yapımlar arasında şu filmler ve projeler yer alır:

• 1989 – Kantodan Tangoya
• 1991 – Suyun Öte Yanı
• 1993 – Yaz Yağmuru
• 1996 – 80. Adım
• 1997 – Kördüğüm
• 1999 – Salkım Hanımın Taneleri
• 2008 – Güz Sancısı
• 2012 – Kayıp Şehir

Yapımcılığını Gerçekleştirdiği Sinema Eserleri

Yapımcı olarak imzasının bulunduğu projeler şöyledir:

• 2017 – Son destan (TV dizisi)
• 2014 – Her Sevda Bir Veda (TV dizisi)
• 2010 – Gönülçelen (TV dizisi)
• 2009 – Kasaba
• 2009 – Bu Kalp Seni Unutur Mu?
• 2007 – Asi
• 2006 – Esir Kalpler
• 2005 – Aşka Sürgün
• 2002 – Aşk Meydan Savaşı

Senaryosunu Kaleme Aldığı Filmler

Senaryo yazarı olarak yer aldığı filmler:

• 1993 – Yaz Yağmuru
• 1989 – Kantodan Tangoya

Proje Tasarımında Rol Aldığı Yapımlar

Proje tasarımcısı olarak adı geçen çalışmalar:

• 2012 – Kayıp Şehir (dizi)
• 2010 – Gönülçelen
• 2009 – Kül ve Ateş
• 2009 – Bu Kalp Seni Unutur Mu?
• 2007 – Karayılan
• 2006 – Erkekler Ağlamaz
• 2006 – Hatırla Sevgili
• 2005 – Seher Vakti
• 2005 – Kırık Kanatlar
• 2005 – Ihlamurlar Altında
• 2005 – Aşk Yolu
• 2004 – Çemberimde Gül Oya
• 2004 – Bir Aşk Hikayesi
• 2003 – Sultan Makamı
• 2003 – Kurşun Yarası
• 2002 – Gülbeyaz
• 2002 – Azad