Mimarlara Yeşil Pasaport Verilecek mi? Mimarlar Odası Açıklaması ve Kanun Teklifi Detayları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminde yer alan yeni kanun teklifleri, belirli meslek gruplarının uzun süredir beklediği "hususi damgalı pasaport" (yeşil pasaport) hakkını yeniden tartışmaya açtı. 18 Şubat 2026 itibarıyla kamuoyunun dikkatini çeken en önemli başlıklardan biri, Mimarlar Odası’na kayıtlı mimarların bu haktan yararlanıp yararlanamayacağı oldu. Hazırlanan teklif, mesleki kıdem esasına dayanarak mimarlara uluslararası dolaşım kolaylığı sağlamayı hedefliyor.

Mimarlar Yeşil Pasaport Alabilecek mi?

Meclis Başkanlığı’na sunulan kanun teklifi uyarınca, Mimarlar Odası’na kayıtlı olan ve mesleğinde en az 15 yıl kıdemi bulunan mimarların yeşil pasaport sahibi olabilmesi öngörülüyor. Söz konusu yasal düzenleme henüz yasalaşmamış olup, komisyon ve genel kurul süreçlerinin ardından netlik kazanacaktır. Teklifin yasalaşması durumunda, kamu sektöründe çalışan meslektaşlarıyla benzer haklara sahip olmak isteyen özel sektör mimarları da hususi damgalı pasaport başvurusunda bulunabilecek.

Mimarlar Odası Tarafından Yapılan Açıklama ve Gerekçeler

Mimarlar Odası, üyelerinin yeşil pasaport talebine ilişkin yaptığı değerlendirmelerde, mimarlık mesleğinin küresel doğasına dikkat çekmektedir. Teklifin gerekçesinde, mimarların yurt dışındaki bilimsel etkinliklere, uluslararası konferanslara ve mesleki eğitimlere katılımının teknik gelişime katkı sağladığı vurgulanmıştır. Oda yetkilileri, vize süreçlerinde yaşanan zaman kayıplarının ve bürokratik engellerin, Türk mimarlarının uluslararası projelerde yer almasını zorlaştırdığını belirterek bu düzenlemenin mesleki gelişim açısından kritik olduğunu ifade etmektedir.

Hangi Mesleklere Yeşil Pasaport Verilmesi Gündemde?

Şu anki yasama gündemine göre, sadece mimarlar değil, farklı meslek kollarından temsilciler için de benzer talepler Meclis'e iletilmiş durumdadır. Kanun teklifi kapsamında yeşil pasaport alabilmesi planlanan diğer meslek grupları şunlardır:

• Diş Hekimleri: Diş Hekimleri Odası’na kayıtlı ve 15 yıl kıdemi olanlar.

• Veteriner Hekimler: Veteriner Hekimleri Odası’na kayıtlı ve 15 yıl kıdemi olanlar.

• Mimarlar: Mimarlar Odası’na kayıtlı ve 15 yıl kıdem şartını sağlayanlar.

Bu düzenlemelerin temel amacı, kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin, belirli bir kıdeme ulaşmış yetkin meslek mensuplarının uluslararası hareketliliğini artırmaktır.

Mevcut Yasaya Göre Yeşil Pasaport Kimlere Veriliyor?

Türkiye'de mevcut mevzuat çerçevesinde hususi damgalı pasaport alma hakkına sahip olan gruplar şunlardır:

• Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri.

• Görevleri süresince il, ilçe ve belde belediye başkanları.

• Baroya kayıtlı, en az 15 yıl kıdemi olan avukatlar.

• Belirli ihracat limitlerini aşan iş insanları ve şirket yetkilileri.

• "Devlet Sporcusu" unvanına sahip olan sporcular.

• TBMM eski üyeleri ve eski bakanlar.

Yeşil Pasaport Nedir ve Avantajları Nelerdir?

Yeşil pasaport (Hususi Damgalı Pasaport), belirli şartları taşıyan vatandaşlara verilen ve birçok ülkeye vizesiz seyahat imkânı tanıyan bir pasaport türüdür. Özellikle Avrupa Birliği üyesi pek çok ülke (Schengen bölgesi), yeşil pasaport sahiplerinden kısa süreli turistik veya iş amaçlı seyahatlerde vize talep etmemektedir. Bu durum, profesyonellerin acil iş toplantıları veya akademik faaliyetler için hızlı hareket etmesini sağlamaktadır.

Kaynak: 90min Haber Merkezi